Trong bối cảnh nhu cầu tái chế kim loại ngày càng tăng, xuất khẩu nhôm phế liệu đang trở thành hoạt động kinh doanh mang lại giá trị kinh tế cao cho nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam. Tuy nhiên, đây là mặt hàng đặc thù, chịu sự quản lý chặt chẽ của pháp luật về môi trường, hải quan và thương mại quốc tế. Bài viết dưới đây, Quang Phát sẽ giúp bạn nắm rõ quy trình, thủ tục xuất khẩu nhôm phế liệu mới nhất từ khái niệm, phân loại, căn cứ pháp lý đến thuế, mã HS và hồ sơ hải quan cần chuẩn bị.
Nhôm phế liệu là gì?
Nhôm phế liệu là các sản phẩm, bán thành phẩm hoặc vật liệu làm từ nhôm đã qua sử dụng, bị loại bỏ trong quá trình sản xuất, thi công hoặc tiêu dùng nhưng vẫn có giá trị tái chế và sử dụng lại.

Trong hoạt động xuất khẩu, nhôm phế liệu thường được thu gom từ:
- Nhà máy sản xuất nhôm, cơ khí
- Công trình xây dựng, tháo dỡ
- Linh kiện điện tử, thiết bị gia dụng
- Phế thải công nghiệp và dân dụng
Do có liên quan trực tiếp đến môi trường, xuất khẩu nhôm phế liệu không được xem là hoạt động xuất khẩu thông thường mà phải tuân thủ các quy định riêng của Nhà nước.
Phân loại nhôm phế liệu phổ biến trên thị trường
Trên thị trường hiện nay, nhôm phế liệu được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau nhằm phục vụ mục đích thu mua, tái chế và xuất khẩu nhôm phế liệu. Việc phân loại đúng giúp xác định chính xác giá trị hàng hóa, mã HS và chính sách quản lý liên quan.
Phân loại theo tính chất vật liệu, nhôm phế liệu gồm:
- Nhôm phế liệu nguyên khối, ít tạp chất: thường là nhôm đặc, nhôm thừa trong quá trình sản xuất khung nhôm, cơ khí chính xác. Đây là nhóm nhôm có giá trị cao, dễ tái chế.
- Nhôm phế liệu chi tiết, mảnh rời: bao gồm các bộ phận nhôm nhỏ từ máy móc hỏng, khuôn mẫu, linh kiện cơ khí, nhôm dư thừa trong sản xuất.
- Mạt nhôm, bazo nhôm: phát sinh từ quá trình tiện, phay, bào; có kích thước nhỏ, giá trị thấp hơn và yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt khi xuất khẩu.
Phân loại theo thành phần hợp kim, nhôm phế liệu có thể chia thành:
- Nhôm không hợp kim phế liệu
- Nhôm hợp kim phế liệu (có pha đồng, silic, magie…)

Xem thêm bài viết>> Cách nấu nhôm phế liệu chi tiết
Căn cứ pháp lý và chính sách xuất khẩu của nhôm phế liệu
Tại Việt Nam, nguồn nhôm phế liệu tương đối dồi dào nhờ hệ thống thu gom rộng khắp từ sản xuất công nghiệp đến sinh hoạt dân dụng. Tuy nhiên, xuất khẩu nhôm phế liệu là hoạt động chịu sự quản lý của nhiều văn bản pháp luật liên quan đến thương mại, hải quan và thuế xuất nhập khẩu. Doanh nghiệp khi thực hiện xuất khẩu cần tuân thủ đầy đủ các quy định hiện hành nhằm đảm bảo tính hợp pháp và tránh rủi ro trong quá trình thông quan.

Căn cứ pháp lý
Hoạt động xuất khẩu nhôm phế liệu hiện nay được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật quan trọng sau:
- Nghị định số 187/2013/NĐ-CP ngày 20/11/2013 của Chính phủ, hướng dẫn thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế.
- Nghị định số 69/2018/NĐ-CP ngày 15/5/2018, quy định chi tiết về hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa của tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp.
- Nghị định số 122/2016/NĐ-CP ngày 01/9/2016, ban hành Biểu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu ưu đãi và danh mục hàng hóa chịu thuế tuyệt đối.
- Nghị định số 125/2017/NĐ-CP ngày 16/11/2017, sửa đổi và bổ sung một số nội dung của Nghị định 122/2016/NĐ-CP liên quan đến biểu thuế và danh mục hàng hóa chịu thuế xuất khẩu.
- Thông tư số 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015 của Bộ Tài chính, quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế xuất nhập khẩu và quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu.
Thông tư, văn bản về xuất khẩu nhôm phế liệu
Hoạt động xuất khẩu nhôm phế liệu hiện nay được điều chỉnh bởi nhiều nghị định và thông tư khác nhau liên quan đến quản lý hàng hóa xuất khẩu, thuế xuất khẩu và thủ tục hải quan. Doanh nghiệp muốn thực hiện xuất khẩu thuận lợi cần nắm rõ nội dung cốt lõi của từng văn bản để áp dụng đúng trong quá trình làm thủ tục.

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định số 187/2013/NĐ-CP, nhôm phế liệu không thuộc danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu hoặc cấm nhập khẩu, đồng thời cũng không nằm trong diện quản lý chuyên ngành. Vì vậy, doanh nghiệp có thể thực hiện thủ tục xuất khẩu nhôm phế liệu trực tiếp tại Chi cục Hải quan theo quy trình thông thường.
Tương tự, Nghị định số 69/2018/NĐ-CP quy định danh sách hàng hóa cấm xuất khẩu và hạn chế xuất khẩu tại Phụ lục I ban hành kèm theo. Trong danh mục này, nhôm phế liệu không bị liệt kê, do đó doanh nghiệp được phép tiến hành xuất khẩu như đối với các mặt hàng thông thường khác.
Về nghĩa vụ thuế, Nghị định số 122/2016/NĐ-CP và Nghị định số 125/2017/NĐ-CP ban hành biểu thuế xuất khẩu và danh mục các mặt hàng chịu thuế xuất khẩu. Theo các quy định này, nhôm phế liệu và bột nhôm thuộc nhóm hàng hóa phải chịu thuế xuất khẩu, mức thuế suất cụ thể được áp dụng theo biểu thuế hiện hành tại từng thời điểm.
Đối với thủ tục hải quan, Điều 16 Thông tư số 38/2015/TT-BTC quy định chi tiết về hồ sơ hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu. Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ chứng từ và thực hiện khai báo hải quan theo đúng hướng dẫn tại điều khoản này để đảm bảo quá trình thông quan diễn ra đúng quy định.
Quy định về thuế xuất/thuế nhập và HS code
Đối với mặt hàng xuất khẩu nhôm phế liệu, doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm đến thuế xuất khẩu và mã HS code, bởi đây là hai yếu tố quyết định nghĩa vụ thuế và tính hợp lệ của hồ sơ hải quan khi làm thủ tục xuất khẩu.
Quy định về thuế xuất khẩu
Theo quy định tại Nghị định 125/2017/NĐ-CP ngày 16/11/2017, nhôm phế liệu thuộc Phụ lục I – Danh mục hàng hóa chịu thuế xuất khẩu, vị trí số thứ tự 169.
Cụ thể, tùy theo mã HS áp dụng, mức thuế xuất khẩu đối với nhôm phế liệu hiện dao động từ 20% đến 22%. Do đó, để xác định chính xác mức thuế phải nộp, doanh nghiệp cần xác định đúng mã HS tương ứng với loại nhôm phế liệu xuất khẩu.

Mã HS code
Mã HS code là căn cứ quan trọng để áp dụng thuế suất và các chính sách quản lý đối với nhôm phế liệu. Theo Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 125/2017/NĐ-CP, nhôm phế liệu thường được phân loại theo các mã HS sau:
- 7602.00.00.10
- 7602.00.00.20

Việc lựa chọn mã HS cần căn cứ vào đặc điểm, bản chất và tình trạng thực tế của lô hàng tại thời điểm xuất khẩu. Trường hợp không thể tự xác định chính xác, doanh nghiệp nên thực hiện giám định, phân tích và phân loại hàng hóa tại cơ quan hải quan để làm căn cứ áp mã HS đúng quy định.
Kết quả kiểm tra thực tế của hải quan và kết luận giám định là cơ sở pháp lý cuối cùng để xác định mã HS áp dụng cho lô hàng nhôm phế liệu xuất khẩu.
Các thủ tục hải quan xuất khẩu nhôm phế liệu
Thủ tục xuất khẩu nhôm phế liệu hiện nay được thực hiện theo Điều 16 Thông tư 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015 và các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 39/2018/TT-BTC ngày 20/4/2018. Theo quy định này, doanh nghiệp khi xuất khẩu nhôm phế liệu cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ theo yêu cầu của cơ quan hải quan để quá trình thông quan diễn ra thuận lợi.

Các loại hồ sơ cần chuẩn bị
Do nhôm phế liệu không thuộc diện xin giấy phép xuất khẩu và không phải kiểm tra chuyên ngành, nên thủ tục xuất khẩu chủ yếu xoay quanh hồ sơ hải quan. Bộ hồ sơ hải quan cơ bản bao gồm:
- Hóa đơn thương mại (Invoice)
- Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List)
- Hợp đồng thương mại (Sales Contract)
- Vận đơn đường biển hoặc vận đơn đường hàng không (Bill of Lading / Airway Bill)
- Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) nếu có
Bên cạnh đó, trong một số trường hợp, doanh nghiệp có thể được yêu cầu chuẩn bị hồ sơ tham vấn giá, bao gồm:
- Phiếu đóng gói hàng hóa
- Hóa đơn thương mại
- Hợp đồng thương mại
- Chứng từ thanh toán
- Chứng từ bảo hiểm hàng hóa (nếu có)
- Hóa đơn cước vận chuyển quốc tế
Xem thêm>> Mẫu biên bản thu mua phế liệu
Nơi đăng ký hồ sơ / ban ngành tiếp nhận
Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 08/2015/NĐ-CP, doanh nghiệp thực hiện đăng ký hồ sơ hải quan xuất khẩu nhôm phế liệu tại Cục Hải quan hoặc Chi cục Hải quan nơi doanh nghiệp đăng ký và làm thủ tục thông quan hàng hóa.
Ngoài hình thức nộp hồ sơ trực tiếp, doanh nghiệp cũng có thể thực hiện khai báo hải quan điện tử thông qua cổng thông tin một cửa quốc gia, giúp tiết kiệm thời gian và tối ưu quy trình xử lý thủ tục.
Chuẩn bị hồ sơ, chứng từ cụ thể
Tổng thể hồ sơ xuất khẩu nhôm phế liệu bao gồm hồ sơ hải quan và hồ sơ tham vấn giá (nếu có). Các chứng từ cần chuẩn bị thường là:
- Tờ khai hải quan xuất khẩu
- Hóa đơn thương mại
- Hợp đồng thương mại
- Phiếu đóng gói hàng hóa
- Vận đơn
- Chứng từ thanh toán
- Chứng từ bảo hiểm hàng hóa (nếu có)
- Hóa đơn cước vận chuyển
Có thể thấy, thủ tục xuất khẩu nhôm phế liệu tuy không quá phức tạp nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải nắm rõ các quy định pháp lý, xác định đúng mã HS, thực hiện đầy đủ hồ sơ và tuân thủ quy trình hải quan theo quy định hiện hành.
Với kinh nghiệm thực tế và quy trình làm việc chuyên nghiệp, Công ty thu mua Phế Liệu Quang Phát là đối tác đáng tin cậy trong lĩnh vực thu mua phế liệu nhôm, hỗ trợ thu gom tận nơi, báo giá minh bạch và đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình thu mua – xuất khẩu. Quang Phát chúng tôi cam kết mang đến giải pháp nhanh chóng, uy tín, giúp khách hàng tiết kiệm thời gian, chi phí và tối ưu hiệu quả kinh doanh.
Xem thêm các loại phế liệu Quang Phát nhận thu mua toàn quốc>>
Thu mua phế liệu niken giá tốt
Thu mua phế liệu thiếc toàn quốc
Thu mua phế liệu nhôm số lượng lớn
Thu mua phế liệu inox uy tín tận nơi
Thu mua hợp kim phế liệu TPHCM
